

Lesa
Kiko ta hiperventilashon?
Tenshon i miedu por kousa diferente tipo di keho. Hiperventilashon ta un di e kehonan akí. Hiperventilashon ta nifiká ku bo ta hala rosea grandi (muchu profundo) òf muchu lihé.
Hiperventilashon no ta peligroso. Tin hende ta hañ’é un bia so den nan bida. Serka otro hende e ta bin bèk regularmente. Den tur dos kaso e miedu pa un atake nobo por keda presente.
Kiko ta e síntomanan?
- Rosea kòrtiku (benout) i biramentu di kabes
- Doló den bo pechu òf batimentu di kurason
- Boka seku
- Doló di kabes i walmentu di stoma
Kon e ta kuminsá?
Bo ta hala rosea henter ora. Bo ta inhalá oksígeno (zürstòf) i ekshalá ásido karbóniko. E halamentu di rosea ta adaptá su mes na loke bo ta hasi. Ora bo ta drumi bo ta hala rosea trankil i ora bo ta hasi deporte bo ta hala rosea mas lihé.
Ora bo tin tenshon òf miedu bo rosea ta kambia, hopi bia sin ku bo sa. Kansansio tambe por influensiá bo halamentu di rosea.
E kurpa ta bai traha hormon di strès, manera adrenalina. Ta manera e kurpa ta prepará pa hasi esfuerso. Bo ta bai hala rosea mas lihé outomátikamente i bo kurason ta bati mas lihé. Por ehèmpel: kisas bo ta sintá riba un stul, pero bo ta hala rosea manera ora bo ta kore.
Kiko bo por hasi?
Tin algun kos ku bo por hasi pa stòp òf evitá e miedu òf tenshon. Ora bo tin un atake òf bo ta sinti unu ta bini, purba hala rosea trankil. Tuma por ehèmpel tres sekònde pa hala rosea aden i seis pa saka rosea.
No hala rosea den un saku, esei no ta yuda.
Buska distraishon, esaki por yuda. Bo por hasi ehersisio por ehèmpel òf lesa na bos haltu.
Purba averiguá dikon sierto situashon ta kousa tenshon.
Skirbi na ki momento bo ta haña e síntomanan. Papia di esaki ku un hende ku konosé bo bon. Kisas esei por yuda bo komprondé e situashon mihó.
Ki ora bo tin ku tuma kontakto ku dòkter?
Tuma kontakto ku bo dòkter den e siguiente kasonan:
- Si e preshon riba bo pechu no ta kita
- Si bo rosea ta hopi kòrtiku i bo ta kere ku no ta hiperventilashon ta e kousa
- Si e medidanan ku bo ta tuma no ta yuda
Fuente: https://www.thuisarts.nl/. Teksto adaptá.

Tradukshon
[letterlijke vertaling]
Wat is hyperventilatie?
Spanning en angst kunnen verschillende klachten veroorzaken. Hyperventilatie is één van deze klachten. Hyperventilatie betekent dat je te diep of te snel ademt.
Hyperventilatie is niet gevaarlijk. Sommige mensen krijgt het maar één keer in hun leven. Bij anderen keert hyperventilatie regelmatig terug. In beide gevallen kan de angst voor een nieuwe aanval blijven bestaan.
Wat zijn de verschijnselen?
- Benauwdheid en duizeligheid
- Pijn op de borst en hartkloppingen
- Droge mond
- Hoofdpijn en misselijkheid.
Hoe begint het?
Ademhalen doe je de hele tijd. Je ademt zuurstof in en koolzuur uit. De ademhaling past zich aan bij wat je doet. Wanneer je slaapt, adem je rustig en wanneer je sport, adem je sneller.
Wanneer je gespannen of bang bent, raakt je ademhaling van slag, vaak zonder dat je het beseft. Ook vermoeidheid kan je ademhaling beïnvloeden.
Het lichaam gaat stresshormonen aanmaken, zoals adrenaline. Het is dan alsof het lichaam zich voorbereidt op een inspanning. Je gaat vanzelf sneller ademhalen en je hart gaat sneller kloppen. Bijvoorbeeld: je zit in een stoel, maar ademt alsof je aan het hardlopen bent.
Wat kun je doen?
Er zijn enkele dingen die je kunt doen om de angst en spanning te stoppen of te voorkomen. Als je een aanval hebt of voelt aankomen, probeer dan rustig te ademen. Neem bijvoorbeeld drie seconden om in te ademen en zes om uit te ademen.
In een papieren zak ademen helpt niet.
Zoek afleiding, dit kan helpen. Je kunt oefeningen doen bijvoorbeeld of hardop lezen.
Probeer erachter te komen waarom bepaalde situaties spanning veroorzaken.
Schrijf op op welk moment je de verschijnselen krijgt. Bespreek deze met iemand die jou goed kent. Dat kan jou helpen om de situatie beter te begrijpen.
Wanneer moet je contact opnemen met je huisarts?
Neem contact op met je huisarts in de volgende gevallen:
- Als de druk op de borst niet weggaat
- Als je erg benauwd bent en je denkt dat het niet door hyperventilatie komt
- Als de maatregelen die je zelf neemt, niet helpen
Bron: https://www.thuisarts.nl/. Tekst aangepast.
